2. Herindeling

In de loop van 2015 is duidelijk geworden dat per 1 januari 2019 de gemeenten Woudrichem, Aalburg en Werkendam één gemeente gaan vormen. Om daartoe te komen is een stappenplan ontwikkeld met daarin op hoofdlijnen de stappen die gezet moeten gaan worden. De komende tijd zal daarin steeds meer duidelijk worden, maar in de praktijk wordt er al volop gewerkt aan voorbereidingen voor die herindeling. Zeer bepalend voor die herindeling zijn het beleid en de financiën van de gemeenten. Al vanaf 2016 zal in verschillende mate en op verschillende terreinen begonnen worden met voorbereidingen tot harmonisatie van beleid en financiën. Overigens is in de afgelopen jaren al veelvuldig samengewerkt om tot gezamenlijk beleid te komen.

Na het principebesluit van 26 januari 2016 zijn de verschillende organen zoals de fusieraad, de raadswerkgroep, stuurgroep en projectgroep actief. De visiewerkgroep en de werkgroep naamgeving vervullen enthousiast hun rol. De werkgroep herindelingsontwerp vordert voorspoedig met de samenstelling en de planning is dat het herindelingsontwerp in oktober 2016 in de gemeenteraden wordt behandeld. Na de mogelijkheid van zienswijze zal dit herindelingsontwerp vervolgens in het voorjaar van 2017 worden omgezet naar een herindelingsadvies, waarna het traject van de wetgeving via Provinciale Staten, de Tweede en Eerste Kamer kan gaan lopen in het jaar 2017.

De bedoeling is dat eind 2016/begin 2017 de verschillende werkgroepen van start gaan met de inhoudelijke voorbereiding van de bedrijfsvoering onderwerpen en de beleidsinhoudelijke thema’s.

Herindelingsontwerp: o.a. financiële scan

Ook de provincie heeft een nadrukkelijke rol in het proces van herindeling en ook die rol is nu al zichtbaar. Zo wordt sinds maart 2016 gewerkt aan een financiële scan van de Altena-gemeenten om een beeld te krijgen van de financiën van de drie gemeenten en een vergelijking tussen de gemeenten zo goed mogelijk te kunnen maken. Dat beeld leidt ook tot aandachtspunten over hoe om te gaan met de financiële huishoudingen tot aan de herindeling. Ook uitgangspunten over harmonisatie van beleid vloeien hieruit voort. Met de aanbevelingen uit de financiële scan gaan de gemeenten aan de slag.

Overleg in Altena-verband

De komende tijd zijn enkele sessies belegd tussen de wethouders financiën van de drie gemeenten, waarvan de uitkomsten zullen worden voorgelegd aan uw raad. Hierbij gaat het om onder meer de volgende agendapunten:

  • gezamenlijke toekomstige begrotingsopzet
  • ontwikkelingen vanuit het BBV
  • harmonisatie van financieel beleid:
    • belastingen
    • financiële verordening
    • aanbestedingsbeleid
    • participatie in gemeenschappelijke regelingen
    • afschrijving en waardering van activa
    • frictiebudget/gewenbijdrage.

Bij het principebesluit tot herindeling van de gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem is besloten om per gemeente € 100.000 beschikbaar te stellen ten behoeve van het traject tot aan het herindelingsontwerp. Dit op basis van een globale begroting.

Voor de jaren 2016-2018 is door de stuurgroep een begroting opgesteld voor uitgaven die gedekt worden uit de gewenningsbijdrage. Dit is nog een globale begroting in componenten die vooral gebaseerd is op ervaringscijfers bij andere herindelingstrajecten. Om slagvaardig te kunnen opereren is het van belang dat de stuurgroep kan beschikken over voldoende budget. In de drie gemeentebegrotingen zullen daarom de volgende ramingen worden opgenomen:

2016 € 150.000

2017 € 275.000

2018 € 275.000.

De gemeenten ontvangen van het rijk in het kader van de fusie een totale uitkering van € 10,7 miljoen. Dit betreft een gewenningsbijdrage en een frictiekostenvergoeding. In het jaar voorafgaande aan de fusie ontvangen de drie fuserende gemeenten ieder zo’n € 700.000 (gewenningsbijdrage). Vervolgens ontvangt de gefuseerde gemeente in 2019 € 3,4 miljoen en in de daarop volgende drie jaren steeds € 1,7 miljoen per jaar. Dit is een berekening op basis van de huidige gegevens, de exacte bedragen worden bepaald op basis van de uitkeringsfactor voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor het jaar 2018.

Een eerste aanzet tot het opstellen van een begroting voor de frictiekosten is gedaan en ziet er als volgt uit:

2016 2017 2018
Bestuurlijke trajecten 50.000 45.000 20.000
Externe voorzitter 32.000 24.000 16.000
Procesbegeleiding 111.000 150.000 30.000
Projectbureau 20.000 50.000 50.000
Communicatie 60.000 95.000 95.000
Personele inzet 120.000 pm pm
Medezeggenschap 15.000 35.000 25.000
Organisatiekosten 0 235.000 300.000
Alle werkgroepen 0 135.000 135.000
Ondersteuning griffie 21.500 25.000 40.000
Overige 10.000 10.000 110.000
Onvoorzien 10.500 21.000 4.000
Totaal 450.000 825.000 825.000

Een specificatie van deze toelichting is als bijlage bijgevoegd.