Nieuwe Hollandse Waterlinie

De gemeente Woudrichem maakt grotendeels deel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is in de 19e eeuw aangelegd als verdedigingsgordel om Holland en Utrecht. De Waterlinie bestaat uit een samenstel van sluizen, inundatiegebieden en forten en is een prachtig voorbeeld van verdedigings- en ingenieurskunst.

 

Figuur 1 Fort Giessen (bron: beeldbank http://www.hollandsewaterlinie.nl)

 

De Nieuwe Hollandse Waterlinie is erfgoed met een uitzonderlijke universele waarde. Om deze waarde te beschermen heeft het rijk de kernkwaliteiten vastgelegd (BARRO, Staatsblad, jaargang 2011, nr. 391, 22 augustus 2011). Wat de Nieuwe Hollandse Waterlinie zo mooi maakt, is de grote openheid en het groene rustige karakter.

Uniek is de linie in de samenhang met het landschap. Het ingenieuze negentiende en twintigste-eeuwse hydrologische en militair verdedigingssysteem bestaat uit:

  • inundatiegebieden
  • zone met verdedigingswerken als forten, batterijen, lunetten, betonnen mitrailleurkazematten en groepsschuilplaatsen in hun samenhang met de omgeving;
  • voormalige schootsvelden (visueel open) en Verboden Kringen (merendeels onbebouwd gebied) rondom de forten;
  • waterwerken als waterlichamen, sluizen, inlaten, duikers en dijken functionerend in samenhang met verdedigingswerken en inundatiegebieden;
  • overige elementen als beschutte wegen, (resten van) loopgraven en tankgrachten;
  • de landschappelijke inpassing en camouflage van de voormalige militaire objecten;
  •  de historische vestingstructuur van de vestingsteden Muiden, Weesp, Naarden, Nieuwersluis,Gorinchem en Woudrichem;

 

Figuur 2 Groepsschuilplaats langs de weerstandslijn in Oudendijk (foto: Joost Smeulders)

 

Figuur 3 Vesting Woudrichem en Slot Loevestein

Op dit moment staat de Nieuwe Hollandse Waterlinie op de Voorlopige Lijst van UNESCO voor aanwijzing tot werelderfgoed. Er wordt hard gewerkt om deze nominatie werkelijkheid te maken, hiertoe werkt Woudrichem samen met andere overheden in het Pact van Loevestein. Het gaat om de  gemeenten Culemborg, Geldermalsen, Lingewaal, Zaltbommel, Werkendam, Woudrichem, Vianen, Leerdam, Gorinchem, Lingewaard, Tiel en de provincies Gelderland, Noord-Brabant, Utrecht en Zuid-Holland.

Meer informatie is te vinden op de website van de Nieuwe Hollandse Waterlinie